DERCOL
     
 
Strąkowiec fasolowy (Acanthoscelides obtectus Say) Drukuj

Chrząszcz kształtu trapezowatego długości 2,5-4,5mm, samce są nieco mniejsze od samic. Strona grzbietowa koloru oliwkowo szarego z jaśniejszymi plamkami, spód ciała szary, końce pokryw czerwonawe. Boki przedplecza gładkie, bez ząbków, głowa silnie wydłużona, czarna z żółtawymi włoskami na czole. Odnóża czerwonawe, na udach trzeciej pary długi, wyraźny kolec, a za nim dwa małe ząbki. Czułki są 12- członowe, długie i cienkie, pierwsze ich 4 człony oraz ostatni są koloru czerwonego. Pygidium (3 ostatnie segmenty odwłoka) u samca skierowane w dół.

Jajo owalnego kształtu, wydłużone o wymiarach 0,6x0,2mm, koloru mleczno-białego, matowe. Samice składają jaja na nasiona, worki. W przeciwieństwie do innych strąkowców występujących w magazynach samice nie przyklejają jaj do podłoża.

Larwa po wyjściu z jaja ma długość około 0,5 mm, jest koloru białego z żółtobrunatną głową . Do pierwszego linienia ma odnóża tułowiowe i intensywnie poszukuje pokarmu. . Może wtedy pokonać odległość do 25 cm. Wgryza się do wnętrza nasienia i w miarę upływu czasu przybiera kształt charakterystyczny dla larw strąkowców i ryjkowców, jest gruba, pomarszczona i łukowato zgięta.

Poczwarka typu wolnego, barwy kości słoniowej długości 3,9mm i 2mm szerokości, zawsze spoczywa w komorze wydrążonej przez larwę w nasieniu. Chrząszcz opuszcza nasienie przez otwór wygryziony przez larwę w okrywie nasiennej. Czas życia chrząszczy zależy od temperatury i wilgotności względnej powietrza. W stałej wilgotności powietrza 75% chrząszcze w 14ºC żyją około 67 dni, w 18ºC - 22 dnii. Kopulacja odbywa się zaraz po wyjściu z poczwarki i samice przystępują do składania jaj. Często się zdarza, że chrząszcze wychodzące z poczwarek wiosną wylatują z magazynów i żerują na kwiatach roślin złożonych (Compositae) i składają jaja na dojrzewające strąki fasoli na uprawach (przełom lipca i sierpnia). Przeciętnie samica składa około 70 jaj, najwięcej w pierwszych dniach życia. Porażenie nasion fasoli zebranych na uprawie w sierpniu i wrześniu i następnie trzymanych w spiżarni w temperaturze około 180C ujawnia się po 80-90 dniach (listopad - grudzień). W tym też czasie następuje powtórne porażenie nasion i populacja szkodnika może wzrosnąć kilkakrotnie. Rozwój szkodnika jest możliwy w zasięgu temperatur 15-32,5ºC.

Poraża wszystkie odmiany fasoli (Phaseolus vulgaris) uprawiane w Polsce. W jednym nasieniu (w zależności od wielkości) może rozwinąć się do 25 chrząszczy. Nasiona takie tracą wartość siewną i konsumpcyjną. Żerowanie 1 larwy obniża zdolność kiełkowania nasienia o 25 %, dwóch o 45%. W przypadku braku nasion fasoli chrząszcze mogą składać jaja na groch i inne nasiona strączkowe, jednak czas rozwoju larw w tych produktach jest kilkakrotnie dłuższy.

Ponieważ larwa wgryza się do wnętrza nasiona robiąc otwór o średnicy 0,5mm, nasiona porażone w pierwszej fazie są praktycznie nie do odróżnienia od nasion zdrowych. Mamy tu do czynienia z tak zwanym porażeniem ukrytym i aby stwierdzić ten fakt należy stosować specjalne metody diagnostyczne.